*-*

Κυριακή, 2 Δεκεμβρίου 2012

ΠΩΣ ΝΑ ΑΝΑΒΕΙΣ ΤΟ ΤΖΑΚΙ

Και να που ο χειμώνας μπορεί να άργησε λιγουλάκι αλλά τελικά ήρθε. Οι θερμοκρασίες πέφτουν κατακόρυφα σε όλες τις περιοχές της Ελλάδας και μαζί με το κρύο έφτασε και ο καιρός για το τζάκι. Αν λοιπόν έχεις τζάκι στο σπίτι σου φρόντισε να μάθεις πως ανάβεις μόνη σου και να μην εξαρτάσαι από κανέναν. Γιατί εκτός του ότι έτσι θα κάνεις και οικονομία, η φωτιά είναι και πολύ καλή παρέα, οπότε και πάντα ευπρόσδεκτη.
Δεν είναι δύσκολο να ανάψεις μόνη το τζάκι
* Αρχικά πρέπει να έχεις φροντίσει να έχεις παραγγείλει ξύλα. Αν δεν το έχεις κάνει ήδη, τρέξε. Υπάρχουν ειδικές μάντρες από όπου μπορεί να προμηθευτείς, ή ακόμη και να σου τα φέρουν και να στοιβάξουν εκεί που θέλεις. Οι ειδικοί θα σου πουν και τι είδους ξύλα να πάρεις, αλλά ένας συνδυασμός από οξιά (καίγεται εύκολα και γρήγορα για αρχή) και ελιά (καίγεται αργά για διάρκεια) θεωρείται ιδανικός. Επίσης, φρόντισε να μην ξεχάσεις τα απαραίτητα προσανάμματα.
* Βέβαια, αντί για προσάναμμα ξύλου μπορείς πάντα να χρησιμοποιήσεις την πατροπαράδοτη εφημερίδα, οπότε μην σκας...
* Βασικό βήμα στην προετοιμασία την φωτιάς είναι να καθαρίσεις το τζάκι από τυχόν στάχτη και οπωσδήποτε να ανοίξεις το καπάκι της καμινάδας έτσι ώστε να έχει δίοδο ο καπνός. Ο μοχλός για το καπάκι αυτό λογικά θα βρίσκεται κάπου στη βάση της καμινάδας και είναι πολύ σημαντικό να τον βρεις και να τον τραβήξεις πριν ανάψεις τη φωτιά. Αν αργήσεις, αφ' ενός θα καεί και δεν θα μπορείς να τον αγγίξεις, αφ' ετέρου θα γεμίσει αμέσως καπνό το δωμάτιο.

Το αναμένο τζάκι είναι κάτι που
αγαπά όλη η οικογένεια.
* Στη συνέχεια συγκέντρωσε μερικά προσανάμματα ή εφημερίδες και βάλ' τα κάτω από τη σχάρα -που καλό είναι να έχεις στο τζάκι σου για να μπορούν τα ξύλα να αερίζονται, άρα και να καίγονται πιο όμορφα και σωστά.
* Τοποθέτησε δύο τρία ξύλα το ένα πάνω στο άλλο στη σχάρα με προσοχή όμως να αφήνεις αρκετά κενά μεταξύ τους για τον λόγο που αναφέραμε πιο πάνω. Αν δεν έχεις σχάρα φρόντισε να τοποθετήσεις τα ξύλα σε σχήμα τέτοιο που θα θυμίζει τις ινδιάνικες σκηνές αφήνοντας στη μέση ένα μεγάλο κενό για τα προσανάμματα ή τις εφημερίδες και το κενό αέρος.
* Στην συνέχεια αυτής της μικρής στοίβας, βάλε δύο μικρά κομμάτια ξύλο παράλληλα μεταξύ τους στην αντίθετη κατεύθυνση από τα υπόλοιπα.
* Επάνω από αυτά δύο μεγαλύτερα κάθετα προς τα προηγούμενα και παράλληλα μεταξύ τους και τελείωσε στην κορυφή με ένα μεγαλύτερο.
Το αναμένο τζάκι είναι κάτι που  αγαπά όλη η οικογένεια.* Μετά, χρησιμοποίησε ένα μεγάλο σπίρτο ή έναν αναπτήρα για να ανάψεις τα πιο εύλεκτα υλικά που έχεις βάλει στη βάση και να ξεκινήσεις τη φωτιά.
* Καλό είναι φυσικά τα ξύλα να είναι στεγνά γιατί έτσι θα ανάψουν πιο εύκολα αλλά θα γλιτώσεις και αρκετό καπνό.
* Αν χρειαστεί πρόσθεσε λίγες ακόμη εφημερίδες μέχρι να πιάσει καλά η φωτιά.
* Στο τέλος, μην ξεχάσεις να βάλεις την πόρτα μπροστά στο τζάκι και να μην αφήνεις τη φωτιά χωρίς να έχεις ρίξει πρώτα μια ματιά. Για καλό και για κακό.
Από τη Ζωή Κίττα

2 σχόλια:

Χαλβάς σπιτικός - Μία συνταγή της Αρκαδίας



Υλικά
1 φλιτζάνι τσαγιού
ελαιόλαδο
2 φλιτζάνια τσαγιού ψιλό σιμιγδάλι

3 φλιτζάνια τσαγιού ζάχαρη

4 φλιτζάνια τσαγιού νερό

1 φλιτζάνι τσαγιού μαύρη σταφίδα

1 κουταλιά σούπας κανέλα
1 φλιτζάνι τσαγιού καρύδια κοπανισμένα
ΕκτέλεσηΣε βαθιά κατσαρόλα βάζουμε το λάδι και, όταν κάψει, ρίχνουμε το σιμιγδάλι και ανακατεύουμε με ξύλινη κουτάλα συνεχώς μέχρι να 'καβουρντιστεί'. Προσθέτουμε την κανέλα και, χαμηλώνοντας τη φωτιά, ρίχνουμε το νερό, στο οποίο προηγουμένως έχουμε διαλύσει τη ζάχαρη. Συνεχίζουμε το ανακάτεμα χωρίς διακοπή, έως ότου ο χαλβάς ξεκολλήσει τελείως από την κατσαρόλα και δεν έχει καθόλου υγρασία. Λίγο πριν τον βγάλουμε από τη φωτιά, ρίχνουμε τη σταφίδα. Τον βάζουμε σε φορμάκια και τον σερβίρουμε πασπαλισμένο με ζάχαρη, κανέλα και κοπανισμένα καρύδια.
Πηγή συνταγής: το βιβλίο 'Παραδοσιακές Συνταγές της Αρκαδίας' της Θηρεσίας Κοντογιάννη, 2η έκδοση, Εκδόσεις 'Μαϊνάς', 1999
άπό

ΓΑΣΤΡΑ. ΕΝΑΣ ΦΟΡΗΤΟΣ ΦΟΥΡΝΟΣ.

Η γάστρα ήταν ένα απαραίτητο σκεύος της υπαίθριας ζωής. Πολύ λίγες
οικογένειες διέθεταν μόνιμους φούρνους στα ορεινά χωριά. Για να ψήσουν ψωμί ή φαγητό του φούρνου, έπρεπε να βρουν άλλο τρόπο. Η λύση ήταν ένας φορητός και γρήγορος φούρνος. Αυτό ήταν η γάστρα.

Η γάστρα αποτελείτο από μια ημισφαιρική χονδρή λαμαρίνα, που στο πάνω μέρος είχε μια λαβή για να μπορούν να τη σηκώνουν με το «ξυθάλι». Χαμηλότερα από τη λαβή είχε ένα μεταλλικό στεφάνι για να κρατάει τις ζεστές στάχτες και τ' αναμμένα κάρβουνα. Στη «γωνιά», η οποία αποτελείτο από «σίμαλες» πλάκες για να κρατούν την θέρμανση, άναβαν δυνατή φωτιά από λεπτά ξύλα για να κάνουν γρήγορη και δυνατή φλόγα και να δημιουργούν κάρβουνα πολύ γρήγορα.
Πάνω σε αυτήν τη φοβερή φωτιά τοποθετούσαν τη γάστρα, η οποία γινόταν κατακόκκινη από τη δυνατή φλόγα. Όταν η φωτιά κατέπαυε, οι νοικοκυρές καθάριζαν τη γωνιά, έβαζαν το στρογγυλό ταψί με το ψωμί ή το φαγητό, μετά τη γάστρα και ύστερα τα κάρβουνα και τις ζεστές στάχτες πάνω και γύρω στη γάστρα και εσφράγιζε το φορητό φούρνο.


Σε δύο η τρεις ώρες το φαγητό ή το ψωμί ήταν έτοιμο.
Η γάστρα ήταν ένας πρωτόγονος φορητός φούρνος. Τον έπαιρνες μαζί σου, τον φόρτωνες στο γαϊδουράκι ή στο μουλάρι μαζί με τα πενιχρά τρόφιμα και με το πιτσιρίκι κάπου-κάπου. Έτσι μπορούσες να ψήσεις ψωμί (απαραίτητο), πίτες κρέας, μπακλαβά και άλλα.

Η γάστρα μαζί με την πυροστιά , το ξυθάλι, ένα κακάβι με το καπάκι για πιάτο, ήταν τα βασικά σκεύη της υπαίθριας κουζίνας.


Περιττό να πούμε ότι το φαγητό είχε υπέροχη γεύση, γιατί η γάστρα εσφράγιζε καλά και κρατούσε μέσα τα υγρά και έψηνε πολύ σιγά.
Άλλα σκεύη της χωριάτικης μαγειρικής ήταν το τηγάνι, το ταψί (στρογγυλό), η χουλιάρα (κουτάλα), ο τέτζερης, ο μαστραπάς και άλλα. Καλή Όρεξη!...

πηγή

Το λίχνισμα... όπως τα παλιά χρόνια