*-*

Τά Ονόματα τής Παναγίας

Α
1.Παναγία Αγία Σιών (Αγιάσος)Λέσβος15 Αυγούστου
2.Παναγία Αγία ΥπακοήΠάρος2 Φεβρουαρίου
3.Παναγία ΑκαθήΣχοινούσαΚινητή εορτή
4.Παναγία ΑλεξανδρινήΒέροια15 Αυγούστου
5.Παναγία ΑλεξιώτισσαΠάτρα26 Δεκεμβρίου
6.Παναγία ΑληθινήΣύμη15 Αυγούστου
7.Παναγία Αμόλυντος
-
8.Παναγία ΑμπελακιώτισσαΝαύπακτος15 Αυγούστου
9.Παναγία ΑμπουδιώτισσαΕύβοια-
10.Παναγία ΑνέμηΣαμοθράκη15 Αυγούστου
11.Παναγία Αξιον ΕστίΆγιο Όρος11 Ιουνίου
12.Παναγιά ΑπεκοήςΚάλυμνος2 Φεβρουαρίου
13.Παναγία ΑποκουήςΣύμη23 Αυγούστου
14.Παναγία ΑπόλουΠάτμος15 Αυγούστου
15.Παναγία ΑρακιώτισσαΚύπρος8 Σεπτεμβρίου
16.Παναγία ΑρβανίτισσαΧίοςΚινητή εορτή
17.Παναγία ΑργοκοιλιώτισσαΝάξοςΚινητή εορτή
18.Παναγιά ΑρεοβίνδουΚωνσταντινούπολη10 Φεβρουαρίου
19.Παναγία ΑρματίουΚωνσταντινούπολη17 Αυγούστου
20.Παναγία ΑρχαγγελιώτισσαΞάνθη21 Νοεμβρίου
21.Παναγία ΑσίνουΚύπροςΚινητή εορτή
22.Παναγία ΑχειροποιήτοςΚωνσταντινούποληΆγνωστη ημερομηνία

Β

23.Παναγία ΒαρνάκοβαΦωκίδα15 Αυγούστου
24.Παναγία ΒάτουΌρος Σινά25 Μαρτίου
25.Παναγία ΒεφάΚωνσταντινούπολη15 Αυγούστου
26.Παναγία ΒηθλεεμίτισσαΒηθλεέμ26 Δεκεμβρίου
27.Παναγία ΒλασσαρούςΑθήνα21 Νοεμβρίου
28.Παναγία ΒλυχάδιαΚάλυμνος15 Αυγούστου
29.Παναγία ΒοήθειαΧίοςΚινητή εορτή
ΠάτραΚινητή εορτή
30.Παναγία ΒουνούΑλόννησος15 Αυγούστου
31.Παναγία ΒουρλιώτισσαΝέα ΦιλαδέλφειαΕιδικός εορτασμός
32.Παναγία ΒουρνιώτισσαΤήνος8 Σεπτεμβρίου
33.Παναγία ΒροντιανήΣάμος8 Σεπτεμβρίου
34.Παναγία ΒρυσιανήΚάρπαθος8 Σεπτεμβρίου

Γ

35.Παναγία ΓαλακτοτροφούσαΆγιο Όρος3 Ιουλίου
37.Παναγία ΓαλατιανήΚάλυμνος15 Αυγούστου
38.Παναγία ΓερανούΠάτμος15 Αυγούστου
39.Παναγία ΓερόντισσαΆγιο Όρος4 Απριλίου
40.Παναγία ΓιάτρισσαΜάνη8 Σεπτεμβρίου
Θηρασία21 Σεπτεμβρίου
41.Παναγία ΓιουρίτισσαΑλόννησος25 Μαρτίου
42.Παναγία ΓκρεμιώτισσαΊος15 Αυγούστου
43.Παναγία Γλυκασμός των Αγγέλων
-
44.Παναγία ΓλυκογαλούσαΣαντορίνη21 Νοεμβρίου
45.Παναγία Γλυκοφιλούσα
-
46.Παναγία ΓλυκύΚάλυμνος15 Αυγούστου
47.Παναγία ΓοργοεπήκοοςΚως15 Αυγούστου
Άγιο Όρος1 Οκτωβρίου
48.Παναγία ΓοργόναΛέσβοςΆγνωστη ημερομηνία
49.Παναγία ΓουρλομάταΛέρος15 Αυγούστου
50.Παναγία ΓραβάΠάτμος23 Αυγούστου
51.Παναγία ΓρηγορούσαΑθήνα8 Σεπτεμβρίου

Δ

53.Παναγία ΔακρυρροούσαΚεφαλλονιά31 Ιανουαρίου
54.Παναγία ΔεμερλιώτισσαΦάρσαλα23 Αυγούστου
55.Παναγία ΔιασώζουσαΠάτμος15 Αυγούστου
56.Παναγία ΔοβράΒέροια15 Αυγούστου
57.Παναγία ΔροσιανήΝάξος8 Σεπτεμβρίου

Ε

58.Παναγιά ΕικοσιφοίνισσαΠάγγαιο Όρος15 Αυγούστου
59.Παναγία ΕικοσπενταρούσαΣαμοθράκηΚινητή εορτή
60.Παναγία ΕκατονταπυλιανήΠάρος15 Αυγούστου
61.Παναγία ΕλεούσαΚύθνος23 Αυγούστου
Δομοκός15 Αυγούστου
62.Παναγία ΕλέρουΚάσος8 Σεπτεμβρίου
63.Παναγία ΕλευθεριώτριαΖάκυνθος8 Σεπτεμβρίου
64.Παναγία ΕλευθερώτριαΣαλαμίνα12 Οκτωβρίου
Διδυμότειχο28 Οκτωβρίου
Βασσαράς (Σπάρτη)1 Οκτωβρίου
Αθήνα28 Οκτωβρίου
65.Παναγία ΕλπίδαΚωνσταντινούποληΆγνωστη ημερομηνία
66.Παναγία ΕλώνηΑρκαδία23 Αυγούστου
67.Παναγία ΕννιαμερίτισαΠάρος23 Αυγούστου
68.Παναγία ΕξώσκαλαςΠάτμος15 Αυγούστου
69.Παναγία ΕπίσκεψηΤρίκαλα15 Αυγούστου
71.Παναγία ΕπισκοπιανήΣαντορίνη15 Αυγούστου
72.Παναγία ΕρειθιανήΧίος15 Αυγούστου
73.Παναγία ΕυαγγελίστριαΣκιάθος25 Μαρτίου
Ικαρία25 Μαρτίου
Βοιωτία25 Μαρτίου
74.Παναγία ΕυεργέτιδαΚωνσταντινούποληΆγνωστη ημερομηνία

Ζ

75.Παναγία ΖερβάτιΖερβάτι (Βόρειος Ήπειρος)15 Αυγούστου

Θ

76.Παναγία ΘαλασσινήΆνδρος15 Αυγούστου
77.Παναγία ΘαλασσίτραΜήλος2 Φεβρουαρίου
78.Παναγία ΘαλασσομαχούσαΖάκυνθος15 Αυγούστου
79.Παναγία ΘεοσκέπαστηΣαντορίνη26 Δεκεμβρίου
ΆνδροςΚινητή εορτή

Ι

80.Παναγία ΙεροσολυμίτισσαΙεροσόλυμα15 Αυγούστου

Κ

81.Παναγία ΚαβουράδαιναΛέρος15 Αυγούστου
82.Παναγία ΚαθαριώτισσαΙθάκη8 Σεπτεμβρίου
83.Παναγία ΚαθολικήΡόδος23 Αυγούστου
84.Παναγία ΚακαβιώτισσαΛήμνοςΚινητή εορτή
85.Παναγία Κακιά ΜέλισσαΚύθηρα2 Φεβρουαρίου
86.Παναγία ΚακόβολουΚύθνος21 Νοεμβρίου
87.Παναγία ΚαλαμιώτισσαΑνάφη8 Σεπτεμβρίου
88.Παναγία ΚαλαμούςΞάνθη15 Αυγούστου
89.Παναγία ΚαλολειβαδιανήΚύθνος8 Σεπτεμβρίου
90.Παναγία ΚαλοπέτραΡόδος15 Αυγούστου
91.Παναγία ΚαλούΣαντορίνη15 Αυγούστου
92.Παναγία ΚαμαριώτισσαΣαμοθράκηΚινητή εορτή
93.Παναγία ΚανάλαΚύθνος15 Αυγούστου
94.Παναγιά ΚαπνικαρέαΑθήνα21 Νοεμβρίου
95.Παναγία ΚαρδιανήΣύρος8 Σεπτεμβρίου
96.Παναγία ΚαρυδιανήΚρήτη2 Φεβρουαρίου
97.Παναγία ΚασσωπίτραΚέρκυρα8 Μαΐου
98.Παναγία ΚαστριανήΚέα15 Αυγούστου
99.Παναγία Κάστρου
Παναγία Καταφυγιώτισσα        Ευρωστίνη Κορινθίας 23Αυγούστου.
Λέρος15 Αυγούστου
100.Παναγία Κατακεκρυμμένη (ή Πορτοκαλούσα)Άργος21 Νοεμβρίου
101.Παναγία ΚεφαλαριώτισσαΑργολίδαΚινητή εορτή
102.Παναγία ΚεχαριτωμένηΚωνσταντινούποληΆγνωστη ημερομηνία
103.Παναγία ΚηπουραίωνΚεφαλλονιά25 Μαρτίου
104.Παναγία ΚλειβωκάΑρκαδίαΚινητή εορτή
105.Παναγία ΚοσμοσωτήραΦέρες Έβρου15 Αυγούστου
106.Παναγία ΚουνίστραΣκιάθος21 Νοεμβρίου
107.Παναγία ΚουτσουριώτισσαΕρατεινή (Φωκίδα)23 Αυγούστου
108.Παναγία ΚρήναΧίοςΆγνωστη ημερομηνία
109.Παναγία ΚρυπτήΒενετία - Ιταλία15 Αυγούστου
110.Παναγία ΚυράΣαντορίνη8 Σεπτεμβρίου
Νίσυρος23 Αυγούστου
Κάρπαθος23 Αυγούστου
Κάλυμνος15 Αυγούστου
Αλόννησος8 Σεπτεμβρίου
111.Παναγία Κυρά των ΑγγέλωνΚέρκυρα15 Αυγούστου
112.Παναγία Κυρά-ΧωστήΚάλυμνος15 Αυγούστου
113.Παναγία Κυρά-ΨηλήΚάλυμνος15 Αυγούστου

Λ

114.Παναγία ΛαγκαδιούΘηρασία21 Νοεμβρίου
115.Παναγία ΛαγκαδιώτισσαΧαλκίδα8 Σεπτεμβρίου
116.Παναγία ΛαοδηγήτριαΘεσσαλονίκηΚινητή εορτή
117.Παναγία ΛαρνιώτισσαΚάρπαθος8 Σεπτεμβρίου
118.Παναγία ΛατομίτισσαΧίος15 Αυγούστου
119.Παναγία ΛεμονίτισσαΣύμη15 Αυγούστου
120.Παναγία ΛιαουτσιάνισσαΚύμη15 Αυγούστου
121.Παναγία ΛιβόςΚωνσταντινούποληΆγνωστη ημερομηνία

Μ

122.Παναγία ΜακρινήΣάμος15 Αυγούστου
123.Παναγία ΜαλεβήΑρκαδία15 Αυγούστου
124.Παναγία ΜαλίκηΎδρα23 Αυγούστου
125.Παναγία ΜαλτέζαΣαντορίνη21 Νοεμβρίου
126.Παναγία ΜαρμαρινήΣαντορίνη15 Αυγούστου
127.Παναγία ΜαρουλιανήΣαντορίνη2 Φεβρουαρίου
128.Παναγία ΜαχαιριώτισσαΚύπρος21 Νοεμβρίου
129.Παναγία ΜεγάληΣάμος23 Αυγούστου
130.Παναγία ΜεγαλομάταΤήνος2 Φεβρουαρίου
ΣκιάθοςΕιδικός εορτασμός
131.Παναγία ΜεγαλόχαρηΤήνος25 Μαρτίου
132.Παναγία ΜελικαρούΣκύρος15 Αυγούστου
133.Παναγία ΜενετέςΚάρπαθος15 Αυγούστου
134.Παναγία ΜεσοπαντήτισσαΚρήτη12 Ιανουαρίου
135.Παναγία ΜετόχιΣαντορίνη21 Νοεμβρίου
136.Παναγία ΜηλεσιώτισσαΩρωπός21 Νοεμβρίου
137.Παναγία ΜηλιώτισσαΜηλιά Αριδαίας8 Σεπτεμβρίου
138.Παναγία ΜουχλίουΚωνσταντινούποληΆγνωστη ημερομηνία
139.Παναγία ΜπελώνιαΣαντορίνη2 Φεβρουαρίου
140.Παναγία ΜποργανούλαΚάσος8 Σεπτεμβρίου
141.Παναγία Μυρελαίου (ή Μυρόδυνου)ΚωνσταντινούποληΆγνωστη ημερομηνία
142.Παναγία ΜυρσινιδίουΧίος24 Σεπτεμβρίου
143.Παναγία ΜυρταριώτισσαΣύμη15 Αυγούστου
144.Παναγία ΜυρτιδιώτισσαΣαντορίνη24 Σεπτεμβρίου
Νάξος24 Σεπτεμβρίου
Κύθηρα24 Σεπτεμβρίου
Κέρκυρα24 Σεπτεμβρίου

Ν

145.Παναγία Νάπη (Αγία Νάπα)Κύπρος8 Σεπτεμβρίου
146.Παναγία ΝαυπακτιώτισσαΝαύπακτοςΕιδικός εορτασμός
147.Παναγία ΝεαμονήτισσαΧίος15 Αυγούστου
148.Παναγία ΝίκουΚύθνος15 Αυγούστου

Ξ

149.Παναγία ΞένωνΛευκάδα8 Σεπτεμβρίου

Ο

150.Παναγία ΟδηγήτριαΚωνσταντινούποληΆγνωστη ημερομηνία
Κίμωλος21 Νοεμβρίου
Άγιο Όρος20 Ιουνίου
151.Παναγία ΟδηγώνΚωνσταντινούποληΆγνωστη ημερομηνία
152.Παναγία ΟλυμπίτισσαΚάρπαθος15 Αυγούστου
153.Παναγία ΟλυμπιώτισσαΕλασσόνα15 Αυγούστου
154.Παναγία ΟρφανήΚρήτη15 Αυγούστου

Π

155.Παναγία Πάθους
-
156.Παναγία ΠαλαιοκαστρίτισσαΚερκύραΚινητή εορτή
157.Παναγία ΠαλαιοκάστρουΛέρος15 Αυγούστου
158.Παναγία ΠαλαιοφορίτισσαΒέροια23 Αυγούστου
159.Παναγία ΠανάχραντοςΆνδρος15 Αυγούστου
160.Παναγία ΠαντάνασσαΣίκινοςΚινητή εορτή
Λειψοί23 Αυγούστου
ΚωνσταντινούποληΆγνωστη ημερομηνία
161.Παναγία ΠαντοβασίλισσαΡαφήνα8 Σεπτεμβρίου
162.Παναγία ΠαραβουνιώτισσαΕρέτριαΚινητή εορτή
163.Παναγία Παραδείσι ΑρχαγγέλουΚάλυμνος15 Αυγούστου
164.Παναγία ΠαραμυθίαΆγιο Όρος21 Ιανουαρίου
165.Παναγία ΠαραμυθιώτισσαΚωνσταντινούποληΆγνωστη ημερομηνία
166.Παναγία ΠαραπορτιανήΜύκονος15 Αυγούστου
167.Παναγία ΠελεκητήΠίνδος15 Αυγούστου
168.Παναγία Πέρα (Παναγιά)Κάσος15 Αυγούστου
169.Παναγία ΠερίβλεπτοςΚωνσταντινούποληΆγνωστη ημερομηνία
Πολιτικά15 Αυγούστου
170.Παναγία ΠλατανιώτισσαΚαλάβρυτα8 Σεπτεμβρίου
171.Παναγία ΠλατσανήΣαντορίνηΚινητή εορτή
172.Παναγία ΠλατυτέραΚέρκυρα15 Αυγούστου
173.Παναγία ΠλημμυριανήΡόδος15 Αυγούστου
174.Παναγία ΠοδίθουΚύπροςΚινητή εορτή
175.Παναγία ΠολίτισσαΤήλος23 Αυγούστου
176.Παναγία ΠονολύτριαΣέρρες28 Οκτωβρίου
177.Παναγία ΠορταΐτισσαΑστυπάλαια15 Αυγούστου
178.Παναγία ΠορτιανήΜήλος15 Αυγούστου
179.Παναγία ΠοταμίτισσαΝίσυρο8 Σεπτεμβρίου
180.Παναγία ΠρέκλαΣκιάθοςΕιδικός εορτασμός
181.Παναγία ΠρουσιώτισσαΕυρυτανία23 Αυγούστου
182.Παναγία ΠρωτόθρονηΝάξος25 Μαρτίου

Ρ

183.Παναγία Ρόδον ΑμάραντονΠειραιάςΚινητή εορτή

Σ

185.Παναγία ΣέλτσουΆρτα23 Αυγούστου
186.Παναγία Σερίφου (ή Ξυλοπαναγιά)Σέριφος15 Αυγούστου
187.Παναγία ΣικελίαΧίος8 Σεπτεμβρίου
188.Παναγία ΣκιαδενήΡόδος8 Σεπτεμβρίου
189.Παναγία Σκριπού Ορχομενός10 Σεπτεμβρίου
190.Παναγία ΣουμελάΚαστανιά Ημαθίας15 Αυγούστου
191.Παναγία ΣπηλαιώτισσαΆγραφα ΠίνδοςΚινητή εορτή
192.Παναγία ΣπηλιανήΝίσυρος15 Αυγούστου
193.Παναγία ΣτρατηλάτισσαΚύθνος15 Αυγούστου

Τ

194.Παναγία ΤελένδουΚάλυμνοςΚινητή εορτή
195.Παναγία Τόσο νερόΣίφνος15 Αυγούστου
196.Παναγία ΤουρλιανήΜύκονος15 Αυγούστου
197.Παναγία ΤρικουκιώτισσαΚύπρος15 Αυγούστου
198.Παναγία ΤριχερούσαΆγιο Όρος12 Ιουλίου
199.Παναγία ΤρυπητήΑίγιοΚινητή εορτή
200.Παναγία ΤσαμπίκαΡόδος8 Σεπτεμβρίου

Υ

201.Παναγιά ΥπαπαντήςΚαλαμάτα2 Φεβρουαρίου
202.Παναγία ΥψενήςΡόδοςΚινητή εορτή
203.Παναγία ΥψηλήΚέρκυρα15 Αυγούστου

Φ

204.Παναγία ΦανερωμένηΎδρα15 Αυγούστου
Σαλαμίνα23 Αυγούστου
Νέα Σκιώνη Χαλκιδικής23 Αυγούστου
ΛευκάδαΚινητή εορτή
205.Παναγία ΦιδούσαΚεφαλονιά15 Αυγούστου
206.Παναγία ΦιλωτίτισσαΝάξος15 Αυγούστου
207.Παναγία ΦλαμπουριανήΚύθνος23 Αυγούστου
208.Παναγία ΦλεβαριώτισσαΣαλαμίνα2 Φεβρουαρίου
209.Παναγία Φλεβαριώτισσα (ή Λιβύης)Αστυπάλαια2 Φεβρουαρίου
210.Παναγία ΦοινικιώτισσαΣαντορίνη15 Αυγούστου

Χ

211.Παναγία ΧαβιαράΒέροια21 Νοεμβρίου
212.Παναγία ΧαλκοπρατείωνΚωνσταντινούποληΆγνωστη ημερομηνία
213.Παναγία ΧαμηλήΚέρκυρα15 Αυγούστου
214.Παναγία ΧάρουΛειψοί23 Αυγούστου
215.Παναγία ΧοζοβιώτισσαΑμοργός21 Νοεμβρίου
216.Παναγία ΧρυσαλινιώτισσαΛευκωσία - Κύπρος2 Φεβρουαρίου
217.Παναγία ΧρυσαφίτισσαΜονεμβασίαΚινητή εορτή
218.Παναγία ΧρυσολεόντισσσαΑίγινα15 Αυγούστου
219.Παναγία ΧρυσοπηγήΣίφνοςΚινητή εορτή
220.Παναγία ΧρυσοχεριάΚάλυμνος15 Αυγούστου

Ψ

221.Παναγία ΨερίμουΚάλυμνος15 Αυγούστου
222.Παναγία Ψυχοσώστρια
-

1 σχόλιο:

Χαλβάς σπιτικός - Μία συνταγή της Αρκαδίας



Υλικά
1 φλιτζάνι τσαγιού
ελαιόλαδο
2 φλιτζάνια τσαγιού ψιλό σιμιγδάλι

3 φλιτζάνια τσαγιού ζάχαρη

4 φλιτζάνια τσαγιού νερό

1 φλιτζάνι τσαγιού μαύρη σταφίδα

1 κουταλιά σούπας κανέλα
1 φλιτζάνι τσαγιού καρύδια κοπανισμένα
ΕκτέλεσηΣε βαθιά κατσαρόλα βάζουμε το λάδι και, όταν κάψει, ρίχνουμε το σιμιγδάλι και ανακατεύουμε με ξύλινη κουτάλα συνεχώς μέχρι να 'καβουρντιστεί'. Προσθέτουμε την κανέλα και, χαμηλώνοντας τη φωτιά, ρίχνουμε το νερό, στο οποίο προηγουμένως έχουμε διαλύσει τη ζάχαρη. Συνεχίζουμε το ανακάτεμα χωρίς διακοπή, έως ότου ο χαλβάς ξεκολλήσει τελείως από την κατσαρόλα και δεν έχει καθόλου υγρασία. Λίγο πριν τον βγάλουμε από τη φωτιά, ρίχνουμε τη σταφίδα. Τον βάζουμε σε φορμάκια και τον σερβίρουμε πασπαλισμένο με ζάχαρη, κανέλα και κοπανισμένα καρύδια.
Πηγή συνταγής: το βιβλίο 'Παραδοσιακές Συνταγές της Αρκαδίας' της Θηρεσίας Κοντογιάννη, 2η έκδοση, Εκδόσεις 'Μαϊνάς', 1999
άπό

ΓΑΣΤΡΑ. ΕΝΑΣ ΦΟΡΗΤΟΣ ΦΟΥΡΝΟΣ.

Η γάστρα ήταν ένα απαραίτητο σκεύος της υπαίθριας ζωής. Πολύ λίγες
οικογένειες διέθεταν μόνιμους φούρνους στα ορεινά χωριά. Για να ψήσουν ψωμί ή φαγητό του φούρνου, έπρεπε να βρουν άλλο τρόπο. Η λύση ήταν ένας φορητός και γρήγορος φούρνος. Αυτό ήταν η γάστρα.

Η γάστρα αποτελείτο από μια ημισφαιρική χονδρή λαμαρίνα, που στο πάνω μέρος είχε μια λαβή για να μπορούν να τη σηκώνουν με το «ξυθάλι». Χαμηλότερα από τη λαβή είχε ένα μεταλλικό στεφάνι για να κρατάει τις ζεστές στάχτες και τ' αναμμένα κάρβουνα. Στη «γωνιά», η οποία αποτελείτο από «σίμαλες» πλάκες για να κρατούν την θέρμανση, άναβαν δυνατή φωτιά από λεπτά ξύλα για να κάνουν γρήγορη και δυνατή φλόγα και να δημιουργούν κάρβουνα πολύ γρήγορα.
Πάνω σε αυτήν τη φοβερή φωτιά τοποθετούσαν τη γάστρα, η οποία γινόταν κατακόκκινη από τη δυνατή φλόγα. Όταν η φωτιά κατέπαυε, οι νοικοκυρές καθάριζαν τη γωνιά, έβαζαν το στρογγυλό ταψί με το ψωμί ή το φαγητό, μετά τη γάστρα και ύστερα τα κάρβουνα και τις ζεστές στάχτες πάνω και γύρω στη γάστρα και εσφράγιζε το φορητό φούρνο.


Σε δύο η τρεις ώρες το φαγητό ή το ψωμί ήταν έτοιμο.
Η γάστρα ήταν ένας πρωτόγονος φορητός φούρνος. Τον έπαιρνες μαζί σου, τον φόρτωνες στο γαϊδουράκι ή στο μουλάρι μαζί με τα πενιχρά τρόφιμα και με το πιτσιρίκι κάπου-κάπου. Έτσι μπορούσες να ψήσεις ψωμί (απαραίτητο), πίτες κρέας, μπακλαβά και άλλα.

Η γάστρα μαζί με την πυροστιά , το ξυθάλι, ένα κακάβι με το καπάκι για πιάτο, ήταν τα βασικά σκεύη της υπαίθριας κουζίνας.


Περιττό να πούμε ότι το φαγητό είχε υπέροχη γεύση, γιατί η γάστρα εσφράγιζε καλά και κρατούσε μέσα τα υγρά και έψηνε πολύ σιγά.
Άλλα σκεύη της χωριάτικης μαγειρικής ήταν το τηγάνι, το ταψί (στρογγυλό), η χουλιάρα (κουτάλα), ο τέτζερης, ο μαστραπάς και άλλα. Καλή Όρεξη!...

πηγή

Το λίχνισμα... όπως τα παλιά χρόνια

ΤΟ ΚΑΚΟ ΜΑΤΙ

Πολλοί Έλληνες, ιδίως στην επαρχία, πιστεύουν ότι ένα άτομο μπορεί να "ματιάσει" ένα άλλο είτε από φθόνο είτε από υπερβολικό θαυμασμό. Ο "ματιασμένος" νοιώθει άσχημα σωματικά και ψυχολογικά. Για να αποφύγουν το κακό μάτι, όσοι πιστεύουν σε αυτό φοράνε ένα μπλε ματόχαντρο ή ένα μπλε βραχιόλι. Οι προληπτικοί και όσοι πιστεύουν στη βασκανία δηλώνουν ότι το μπλε χρώμα διώχνει το κακό μάτι. Παραδόξως όμως πιστεύουν ότι οι γαλανομάτες είναι αυτοί που κυρίως "ματιάζουν". Εκτός από το ματόχαντρο, ένας άλλος τρόπος για να προστατευθεί κανείς από το κακό μάτι είναι να κρεμάσει σε μια γωνία του σπιτιού του σκόρδα. Οι Έλληνες πιστεύουν ότι το σκόρδο (όπως και τα κρεμμύδια) έχει και άλλες θεραπευτικές ιδιότητες. Έτσι λοιπόν όταν κάποιος είναι άρρωστος τον συμβουλεύουν να εμπλουτίσει τη δίαιτά του με σκόρδο.

ΤΑ ΠΑΝΗΓΥΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΙΡΟΥ



Παλιά τα πανηγύρια είχαν, κυρίως εμπορικό χαρακτήρα, γι’ αυτό και τα αποκαλούσαν εμποροπανήγυρη. Βέβαια και ο θρησκευτικός χαρακτήρας κατείχε πρωτεύουσα θέση.
Έτσι λοιπόν, ανάλογα στον κάθε τόπο με το πότε γιόρταζε η εκκλησία του χωριού ή σε προκαθορισμένες ημερομηνίες, γινόταν η εμποροπανήγυρη σε επίκαιρα σημεία της περιοχής, που προσφέρονταν εδαφικά και οδικά στον ευρύτερο χώρο. Στο πανηγύρι συμμετείχε ολόκληρο το χωριό, με ιδιαίτερη χαρά. Ήταν μια ευκαιρία να ξεχάσουν τα βάσανα μιας ολόκληρης κοπιαστικής χρονιάς. Σ’ αυτό το πανηγύρι, έκαναν έντονη την παρουσία τους οι νέοι του χωριού, που γάμπριζαν.
Μέχρι το 1950 και λίγο αργότερα, για να εξοικονομήσει ο τύπος του χορευταρά και γλεντζέ τα χρήματα που του χρειαζόταν για να πάει σ΄ ορισμένα πανηγύρια, για να χαρεί τα νιάτα και τη λεβεντιά του, έπρεπε να κάμει οικονομίες ολόκληρο το χρόνο και περίμενε να έλθει η ημέρα του δείνα ή τάδε πανηγυριού και να ντυθεί τα γιορτινά του, το γυαλιστερό και τριζάτο βρακί, το πολίτικο γιλέκο (από την πόλη), το ποικιλόχρωμο πουκάμισο, το σακάκι το πανάκριβο και τέλος το «βρακάδικο» σκούφο - έμοιαζε με τον Αϊβαλιώτικο - που τώρα πια δεν υπάρχει στην αγορά - η καμιά φορά και καπέλο.

Τα ζύγιζε όλα, τόσα στους δίσκους της εκκλησίας, τόσα στο κερί, τόσα στο γεύμα της εκκλησίας, τόσα στο καφενείο και τόσα στα μουσικά όργανα (βιολί, κλαρίνο, ούτι, λαούτο και καμιά φορά σαντούρι). Μεταφορικό μέσο είχε το μουλάρι του, που κι αυτό έπρεπε να είναι περιποιημένο, σαμάρι καινούργιο, καπίστρι με πολύχρωμες χάντρες και φυλακτό, στρογγυλό από το πάχος, ευκίνητο. Εκείνο όμως που έκαμνε πιο μεγάλη εντύπωση, ήταν ο αναβάτης, ο νέος με το στριμμένο, σαν τσιγκέλι, μουστάκι, τα πλούσια καλοχτενισμένα μαλλιά και περιποιημένα, όχι όπως ο σημερινός μακρυμάλλης. Καμιά φορά οι αναβάτες ήταν «δικάβαλλοι», δηλ. διπλοί.
Οι κοπελιές του χωριού και των γειτονικών χωριών τον έβλεπαν και τον καμάρωναν και αυτός περήφανος για τον εαυτό του, σκόρπιζε σ΄ όλες, κατά προτίμηση στην αγαπημένη του, δειλές ματιές, που λίγα έδειχναν, αλλά πολλά υπόσχονταν.

Άρχιζαν το χορό με ένα σέρβικο ή χασάπικο ή γιωργάρικο, που φανέρωναν όλη την χορευτική τους δεινότητα σε ευκινησία, τσαλίμια, που με κατάπληξη τους παρακολουθούσαμε. ΄Έπειτα ο καλαματιανός που έπαιρναν μέρος και περισσότερες κοπέλες, διότι οι πρώτοι προϋπέθεταν αντοχή, ευκινησία και χορευτική ικανότητα, ενώ ο καλαματιανός προσιδίαζε περισσότερο στις γυναίκες, και κατόπιν ο συρτός ανά ζεύγη, ξαπολυτός (καρσιλαμάς), γρηγορινός (πολύ σύντομος) τσιφτετέλης και άλλοι.
Παντού πρώτοι και καλύτεροι, ευλύγιστοι, πεταχτοί, λαστιχένιοι σκόρπιζαν το γλέντι, τη χαρά, το θαυμασμό, αλλά κaι το φθόνο για κείνους που δεν ήσαν καλοί χορευτές.
Έπιναν κρασί ή σούμα με μεζέδες, όχι της προκοπής. Η μπύρα ήταν άγνωστη - μα κάτι τέτοιο ήταν ακατανόητο για χωριά. Κερνούσαν όλες τις παρέες και κείνες ανταπέδιδαν το κέρασμα. Σ΄αυτόν που χόρευε πρόσφεραν ούζο ή κρασί και στην κοπελιά λουκούμια, που όσα περισσότερα μάζευε τόση μεγαλύτερη ικανοποίηση δοκίμαζε. Αν μάλιστα τύχαινε να είναι ωραία και καλή χορεύτρια, τα κεράσματα δεν σταματούσαν καθόλου. Τα παιδιά λιγουριάζανε όταν έβλεπαν τόσα λουκούμια να μαζεύουν οι κοπέλες, που σε κάποια φίλη τους τα πετούσαν. Κι αν τύχαινε να είναι γνωστή, τα φιλοδωρούσαν μερικά.

Γινόταν όμως καβγάδες για τη σειρά προτεραιότητας στους «κάβους», που έπρεπε να εξασφαλίσει κάθε συντροφιά για τις κοπέλες της παρέας της. Επικρατούσε μια όχι καλή συνήθεια. Κάθε νέα που έμπαινε στο χωριό έπρεπε να την χορέψουν όλοι οι νέοι που την γνώριζαν και όταν ήταν και καλή χορεύτρια τότε πήγαιναν και ξένοι, φυσικό ήταν λοιπόν να παρατείνεται ο «κάβος», η διάρκεια χορού με αποτέλεσμα να στενοχωρούνται οι άλλες νέες. Και τότε συνέβαιναν οι παρεξηγήσεις.
Σωστό ήταν τότε να διακόπτονταν ο χορός και να πάρει σειρά κάποια άλλη. Η πίστα ήταν μικρή, μόλις επαρκούσε για τρία ζεύγη - σπάνια παραπάνω - τη σειρά προτεραιότητας την κανόνιζαν οι καφετζήδες, που δεν ήταν επαγγελματίες, αλλά περιστασιακοί. Μια άσπρη ποδιά, ήταν το διακριτικό τους. Κι αν τύχαινε να μην τα «παίρνουν απάνω τους» δηλ. να μη ήσαν σβέλτοι, τότε μετατρεπόταν σε δράμα. Εν τω μεταξύ οι άλλες νέες περίμεναν με αγωνία αλλά και πικρία, διότι αναβαλλόταν η σειρά τους.
Δικαιολογημένοι λοιπόν ήσαν οι καυγάδες, αν σκεφθούμε ότι ραδιόφωνα δεν υπήρχαν, κασετόφωνα το ίδιο και συνεπώς μουσική άκουαν μόνο στα πανηγύρια και σε έκτακτες περιστάσεις (αρραβώνες, γάμους και βαφτίσια). Διψούσε ο κόσμος για μουσική και χορό. Πώς να ικανοποιηθεί; Οι ευκαιρίες παρουσιάζονταν μόνο το καλοκαίρι στα πανηγύρια.

Οι μεγάλοι, αν είχαν κορίτσια της παντρειάς, περίμεναν να μπει στο χορό η κόρη τους να την καμαρώσουν, αν όχι πήγαιναν σε διάφορα συγγενικά ή φιλικά σπίτια, κερνιόνταν, έτρωγαν το βράδυ και κατόπιν, όσοι διέθεταν υποζύγια έφευγαν για τα χωριά τους.

Ρόλο έπαιζε και η εποχή, για να διαθέτουν τα απαραίτητα χρήματα αυτοί που θα επισκέπτονταν το παζάρι. Πάλι, ανάλογα τον πληθυσμό και την αξία του κάθε πανηγυριού, ήταν και η διάρκειά του, που συνήθως κυμαινόταν από 3 ως και 8 ημέρες.
Γίνονταν σ’ αυτά εμπορικές συναλλαγές μεγάλης έκτασης. Έμποροι, από τα μεγάλα αστικά κέντρα, φτάνανε εκεί με την πλούσια πραμάτεια τους. Εκτός όμως από το μεγάλο εμπόριο σε παντός είδους αγαθά, όπως σε τρόφιμα, υφάσματα, είδη υπόδησης, γεωργικά εργαλεία, σαμάρια, ψαθιά κ.ά., γινόταν και μεγάλες συναλλαγές αγοραπωλησίας ζώων. Μεγάλη ζήτηση είχαν τα μουλάρια, που γεννιόντουσαν από τη διασταύρωση του γαϊδάρου με τη φοράδα ή αλόγου με γαϊδούρα, γιατί τα ζώα αυτά είναι μεγάλης αντοχής και δεν δυσκολεύονται σε δύσβατους δρόμους. Πολύ διαδεδομένες ήταν και οι τράμπες, που έκαναν εκείνη την εποχή, με τα ζώα.
Εδώ εύρισκε ο καθένας ό,τι ήθελε και σε τιμές συμφέρουσες. Όσοι είχανε κορίτσια της παντρειάς, αγοράζανε από δω τα προικιά τους, όπως χαλκώματα, φορτσέρια, σεντόνια κι ότι άλλο ήταν απαραίτητο.
Τράμπες γίνονταν τότε, εκτός από τα ζώα, και στα υπόλοιπα προϊόντα, μιας και χρήματα δεν υπήρχαν εύκολα.

ΠΗΓΗ

Ό Ελληνικός καφές

Ο Ελληνικός καφές είναι η παρέα του Έλληνα σε κάθε στιγμή της ζωής του. Η παρέα και στα καλά και στα άσχημα. Το πρωϊνό καφεδάκι αποτελεί το καλλίτερο ξεκίνημα της ημέρας αλλά και το απογευματινό πού δημιουργεί την καλλίτερη ατμόσφαιρα για φιλική κουβεντούλα.

Πώς γίνετε όμως ο καφές; Ο Ελληνικός καφές έχει πολλές ποικιλίες κατασκευής και αυτές τις γνωρίζει πολύ καλά ο καφετζής αλλά και ο μερακλής του καφέ.

Για όσους δεν ξέρουν πώς να φτιάχνουν ένα καλό φλιτζάνι καφέ , πάμε να δούμε πώς γίνετε.

Ελληνικός καφές

Τρόπος παρασκευής καλού Ελληνικού καφέ


Μπρίκι

Κατά προτίμηση με στενό πάνω μέρος για να ανακυκλώνεται η θερμοκρασία κατά την διάρκεια του ψησίματος και στην σωστή διάσταση για την συγκεκριμένη ποσότητα καφέ που θα φτιάξουμε.


Εστία ψησίματος

Κατά προτίμηση χόβολη ή έστω γκαζάκι με χαμηλή φλόγα.

Το ηλεκτρικό μάτι δεν προτείνεται γιατί παρέχει ζέστη μόνο από κάτω από το μπρίκι και καθόλου από το πλάι. Επίσης αργεί να ζεσταθεί αλλά από την στιγμή που θα ζεσταθεί και μετά έχει μεγάλη ένταση η θερμοκρασία που αναπτύσσει


Φλιτζάνι.

Χοντρό πορσελάνινο για να διατηρεί ζεστό τον καφέ περισσότερη ώρα


Καφές: επιλέξτε τον καφέ που σας αρέσει. Είναι και θέμα προσωπικού γούστου πέρα από ποιότητα καφέ


Ο Ελληνικός καφές είναι συνήθως ανοιχτόχρωμος και χαρμάνι του βραζιλιάνικου Rio, Santos και Robusta. Πλέον κυκλοφορεί και πιο καβουρντισμένος, «σκούρος» ελληνικός, χαρμάνι από καφέδες της Κεντρικής Αμερικής, για όσους προτιμούν τον καφέ πιο πικρό και δυνατό. Στα καφεκοπτεία βρίσκεις χύμα και μεσαίου καβουρντίσματος, που είναι ελάχιστα πιο πικρός και πικάντικος, και δεν υστερεί σε καϊμάκι. Στην Ελλάδα ο καφές καβουρντίζεται σε κενό αέρος. Εξωτερικά ο κόκκος είναι πιο ψημένος και εσωτερικά είναι λίγο άψητος


Ονομασίες και αναλογίες καφέ / ζάχαρης.

Για φλιτζανάκι των 75 ml, (τυπικός μονός καφές)

Ρίξτε την σωστή ποσότητα νερού μετρώντας με το φλιτζάνι.

Σκέτος με 1 κ.γ. καφέ,

Μέτριος με 1 κ.γ. καφέ και 1 κ.γ. ζάχαρη ή

Μέτριος-κλασικός με 2 κ.γ. καφέ και 2 κ.γ. ζάχαρη και

Μέτριος γλυκός με 2 κ.γ. ζάχαρη.

Μέτριος με ολίγη (αλλιώς ναι και όχι) έχει λιγότερο από 1 κ.γ. ζάχαρη

Ολίγον μέτριος με 1,5 κ.γ. ζάχαρη.

Μέτριος-βαρύς Ο μέτριος με ακόμη περισσότερο καφέ ,

Πολλά βαρύς έχει 4 κ.γ. καφέ και 6 ζάχαρη, ενώ ο

Βαρύς-γλυκός 3 κ.γ. καφέ και 4 κ.γ. ζάχαρη.

Όταν ζητηθεί χωρίς καϊμάκι ο μέτριος, θα είναι μέτριος βραστός και όχι, θα πρέπει να έχει φουσκώσει δύο φορές και να σερβιριστεί από ψηλά ώστε, πέφτοντας στο φλιτζάνι, να κάνει και φουσκάλες.

Πολλά βαρύς και όχι. Το ίδιο, όπως αλλά με μισή δόση νερού

Σκέτος βραστός δεν έχει καϊμάκι, ενώ ο

Σκέτος (θερια­κλίδικος) θα πρέπει να έχει και καϊμάκι, και φουσκάλες – και για να γίνει σωστός πρέπει να παρασκευαστεί σε κρύο νερό. Τρεις κουταλιές καφέ, καθόλου ζάχαρη, κρύο νερό και όταν αρχίσει να φουσκώνει ανασηκώνουμε και ξανακατεβάζουμε το μπρίκι, Σερβίρουμε από ψηλά για να κάνει και φουσκάλες


Παρατήρηση: Το κουταλάκι του καφέ είναι μικρό


Ψήσιμο καφέ

Αφού βάλουμε καφέ (ή και ζάχαρη) στο μπρίκι, ανακατεύουμε μόνο στην αρχή, μέχρι να ανακατευτεί καλά ο καφές και να λιώσει η ζάχαρη. Αποφεύγουμε να ξαναανακατέψουμε γιατί χαλάει το καϊμάκι.

Αν ψήνουμε σε χόβολη / άμμο, βυθίζουμε μέχρι τη μέση το μπρίκι στην «άμμο» και περιμένουμε να φουσκώσει.
Αν φτιάχνουμε συγχρόνως σε ένα μπρίκι παραπάνω από ένα καφέ, μοιράζουμε στα φλυτζανάκια πρώτα το καϊμάκι και μετά συμπληρώνουμε με τον υπόλοιπο καφέ.

Αν θέλουμε πλούσιο καϊμάκι χρησιμοποιούμε κρύο νερό.


Tips

Διατηρείστε το καφέ ερμητικά κλεισμένο σε αλουμινένο ή γυάλινο βάζο (ή ακόμα και στην αρχική του συσκευασία αφού τυλίξετε το πάνω μέρος από το σακουλάκι και βάλετε ένα λαστιχάκι να το κρατάει κλειστό) κατά προτίμηση μέσα στο ψυγείο

Χρησιμοποιείστε στεγνό και καθαρό κουτάλι για να πάρετε καφέ μέσα από το βάζο του καφέ

Μην βάζετε γάλα στον καφέ γιατί γίνετε πιο βαρύς, πειράζει στο στομάχι και αλλοιώνει το άρωμα και την γεύση του καφέ.

Αφήστε τον καφέ λίγα λεπτά να κάτσει το κατακάθι για να μην σας πειράξει στο στομάχι.

πηγή

Ή περιγραφή τών κατοικιών καί τής ζωής στό χωριό.

Γενικά

Οικιστική μελέτη του χωριού & του συνοικισμού

Το λαϊκό σπίτι, αν το σκεφτούμε μέσα στη συνοικιστική του ομάδα, αποτελεί το ιερό καταφύγιο, αλλά και το ορμητήριο του πρώτου κοινωνικού πυρήνα, που είναι η οικογένεια. Γι' αυτό συγκεντρώνει την ύψιστη προσοχή του δημιουργού (νοικοκύρη ή οικοδόμου, για τα τρία κυριότερα στοιχεία της οργανικής του οντότητας, το στέρεο και εξυπηρετικό χτίσιμο, την καλή γειτνίαση και την πρακτική ομορφιά.


Η μελέτη λοιπόν της λαϊκής κατοικίας πρέπει να γίνεται στα πλαίσια του περιβάλλοντος και του συνόλου των άλλων σπιτιών. Υπάρχει "κοινωνία σπιτιών", όπως υπάρχει και η κοινωνία ανθρώπων. Ο μελετητής λαογράφος, πριν προχωρήσει στην περιγραφή των κατοικιών και της ζωής ενός χωριού, πρέπει να δώσει την συνολική μορφή και τα οικιστικά χαρακτηριστικά του χωριού, με την εξής σειρά:


Επταχώρι Καστορίας


1. Οπτική (πανοραματική) μορφή του χωριού.
Τα σχήματα συνήθως των συνοικισμών είναι: κυκλικά, ασύμμετρα και επιμήκη. Ο κυκλικός συνοικισμός (χωριό) συγκεντρώνεται γύρω από ένα ύψωμα (παλιόκαστρο), μια εκκλησία, μια πηγή ή μια αγορά. Οι δρόμοι του βγαίνουν έξω ακτινωτά. Ο επιμήκης (ή μακρυδρομικός) συνοικισμός σχηματίζεται παράλληλα με τους μεγάλους εθνικούς δρόμους και είναι νεώτερος, Οι σύμμετροι συνοικισμοί ήταν παλιότερα ή σε ψηλώματα (αμφιθεατρικοί) ή σε κρυμμένες κοιλάδες. Μελετάται στις περιπτώσεις αυτές, αν το χωριό είναι δίλοφο ή διπλευρικό. Επίσης, αν είναι παράλιο, μεσόγειο ή ορεινό. Και γενικά, ποιος είναι ο προσανατολισμός και η γεωγραφική του θέση.


Λέχοβο Καστοριάς


2. Κλίμα, έδαφος, υψόμετρο, νερά, καλλιέργειες ·απαραίτητο πλαισίωμα στην περιγραφή μας, που οδηγεί και σε συμπεράσματα, αν το χωριό είναι γεωργικό ή κτηνοτροφικό, παραγωγικό ή άγονο, πράσινο ή ξερό, λιθόκτιστο ή από ξενόφερτα υλικά.


Μέτσοβο Ηπείρου


3. Εσωτερική σύνθεση του χωριού η οποία περιλαμβάνει τα κεντρικά κτίρια όπως η εκκλησία, το σχολείο, τα Κοινοτικά γραφεία, η βρύση, τα καφενεία, η αγορά, το «μεϊντάνι» με τα μαγαζάκια και τα χοροστάσια. Οι γειτονιές με τους χαρακτηριστικούς δρόμους, το κοιμητήριο, οι δρόμοι εξόδου.



4. Ιστορικά του χωριού, όνομα και ετυμολογία, χρονολογία κτισίματος, περιπέτειες, σύγχρονες συνθήκες.


Το Δημοτικό Σχολείο Ριζοβουνίου Πρεβέζης


Οικιστική μελέτη του σπιτιού


1. Περιγραφή του εξωτερικού χώρου, της γειτονιάς, του εδάφους και της έκτασης του οικοπέδου (ξερότοπος, βλάστηση, απάνω γειτονιές, επικλινές έδαφος, ξάγναντο ή γούπατο).



Η πέτρινη καμάρα της Μπαμπαλίνας Τρικάλων


2. Εξωτερική μορφή του σπιτιού. Μονώροφο, διώροφο, πλατυμέτωπο, στενομέτωπο, γωνιόστεγο (δίρριχτο και με αέτωμα), με επίκλινη στέγη (μονόριχτο), επιπεδόστεγο (ταράτσα), πυραμιδόστεγο ή καμπυλόστεγο. Πολυπαράθυρο ή τυφλό. Απλό ή πολυσύνθετο (με χαγιάτια, πτερύγια κτλ.). Χρώματα που κυριαρχούν. Τυχόν επιγραφές ή σήματα και χρονολογίες.


Κατοικία Ηπείρου


3. Υλικά οικοδομίας. Τοιχοποιία, ξυλοδομικά εξαρτήματα, στέγη (κεραμίδια, πλάκες, δὠμα από πηλό, κλαδιά ή τσιμέντο). Εδώ μπορούν να ζητηθούν και τα έθιμα χτισίματος, στα θεμελιώματα (σφάξιμο κοκκόρου, αγιασμοί κτλ.) και στη σκεπή (μαντηλώματα).


4. Αρχιτεκτονικός τύπος του σπιτιού (τοπικός ή πανελλήνιος) και γενική αισθητική. Εκτίμηση των ιδιοτυπιών και εμπνεύσεων. Αισθητική της προσαρμογής στο περιβάλλον. Ψεκτά σημεία επίσης.


Διώροφη οικία Καλάνδρας Χαλκιδικής


5. Εσωτερική διαίρεση του σπιτιού (κάτοψη & τομή). Δωμάτια και χώροι (και τρόποι) οικογενειακής ζωής, για το αντρόγυνο, για τα παιδιά, για τους γέρους, για τους ξένους. Φροντίδες προσανατολισμού και υγιεινής. Πρακτικά διδάγματα, αλλά και άγνοιες. Χρώματα και διακόσμηση, θέση της εστίας και καπνοδόχος.


6. Έπιπλα & σκεύη. Εντοιχισμένα και κινητά έπιπλα της λαϊκής κατοικίας. Τόποι κατασκευής ή αγοράς. Οι ντόπιοι επιπλοποιοί. Τα αρμάρια τροφίμων, οι παλιές κασέλες, το εικονοστάσι. Μεταγενέστερες αστικές εξελίξεις. Τα σκεύη (αγγεία) του μαγειρειού, της τραπεζαρίας, του νοικοκυριού (νερό, πλύσιμο) και της φιλοξενίας (δίσκοι, σερβίτσια κτλ.). Η εσωτερική ατμόσφαιρα και εμφάνιση του σπιτιού είναι η ζωντανότερη πλευρά της ελληνικής κατοικίας, επειδή δείχνει τις οικονομικές συνθήκες της οικογένειας, την προσωπικότητα της νοικοκυράς, την πολιτιστική διάθεση για βελτίωση, και το πνεύμα της φιλοξενίας.


Παραδοσιακή αρχιτεκτονική Κρανέας Ελασσόνας


7. Αυλή & κήπος: Τα χτισίματα της αυλής, φούρνος, μαγειρειό, στάβλοι, αχερώνας, κοτέτσι ή περιστερώνας κτλ. Το πηγάδι και η στέρνα, τρόποι για την άντληση του νερού. Η κεντρική και η δευτερεύουσα πόρτα με την αρχιτεκτονική της στέγης τους. Χτυπητήρια ή κουδούνια για ειδοποίηση. Ασφαλιστικά σύνεργα. Η μάντρα ή ο φράχτης, μικροεμπόδια για τους κλέφτες. Δέντρα και καλλιέργειες. Σπιτική ανθοκομία και γλάστρες ή αρτάνες.


8. Ιδιόρρυθμες αγροτικές κατοικίες: Καλύβες πέτρινες ή δεντρόκλαδες, στάνες και στρούγγες, τσαρδάκια, λιμναίες καλαμωτές κατοικίες κ.α.



Στάνες Σαρακατσαναίων


Η μελέτη της ελληνικής κατοικίας, ιδιαίτερα στην παραδοσιακή της μορφή, είναι έργο εθνικό, όσο εθνικός ήταν πάντα και ο ρόλος του ελληνικού σπιτιού, που στέγασε με συνεχή εξέλιξη την πρώτη γέννηση, τα παιδικά χρόνια, την οικογενειακή τιμή, τον γάμο, τις χαρές και τις λύπες, τον ειρηνικό θάνατο, την φτώχεια ή τον πλούτο, αλλά και την αξιοπρέπεια και την ελευθερία του κάθε Έλληνα.





Σκόρδο σπορά φύτεμα καλλιέργεια


Τα σκόρδα είναι φυτά βολβώδη, πολυετή και ανήκουν στην οικογένεια των λειριοειδών. Καλλιεργούνται για τούς βολβούς τους, οι οποίοι βρίσκουν μεγάλη χρησιμοποίηση στη μαγειρική ή παρασκευή ειδικών δροσιστικών τροφών.
Τα φύλλα διαφέρουν απ' εκείνα των κρεμμυδιών, γιατί είναι ποιό σπαθωτά και ποιό στενά και στριμμένα. Τα άνθη είναι λευκά και στη κορυφή του καυλού σχηματίζουν σφαιρικό σκιάδιο. Κάθε κεφάλι αποτελείται από 8-12 σκελίδες, εκ των οποίων οι εξωτερικές είναι μεγαλύτερες από τις εσωτερικές και ποιό καυτερές.

Τα σκόρδα ευδοκιμούν σε χώματα ελαφρά, όχι πολύ υγρά, προ πάντων στραγγερά και γόνιμα. Στα βαριά και σφικτά εδάφη, πού κρατούν πολλή υγρασία, σαπίζουν η δίδουν μικρά κεφάλια, στα δε πολύ ξηρά και άγονα ή απόδοσης των είναι μηδαμινή και ή γεύσης των γίνεται εξαιρετικά καυτερή.
Η καλλιέργεια γίνεται αποκλειστικώς με βολβίδια (σκελίδες) είτε, πολύ σπανίως, με σπόρους. Στα θερμά μέρη ή φυτεία αυτών, εκτελείται κατά "Οκτώβριο-Νοέμβριο, τα δε ψυχρά και ορεινά κατά Φεβρουάριο- Μάρτιο. Το ίδιο γίνεται και για τον πολλαπλασιασμό με σπόρο. Για την απόκτηση καλής φυτείας, πρέπει από κάθε κεφάλι σκόρδου, να διαλέγονται τα εξωτερικά και χονδρά βολβίδια, τα όποια και μόνο να χρησιμοποιούνται, τα δε μικρά και λεπτά να απορρίπτονται.
Αυτά φυτεύονται σε βραγιές και κατά γραμμές 20-25 πόντους, η μία της άλλης, επ’ αυτών δε, κατά διαστήματα 12 -15 πόντους και σε βάθος 2-3 πόντους, το πολύ. Σε περίπτωση συγκαλλιέργειας φυτεύονται ως μπορτούρες στα σαμάρια των βραγιών, των ποτιστικών αυλακών, είτε ανάμεσα στα μαρούλια, στα σπανάκια κλπ.
Για κάθε στρέμμα απαιτούνται πέντε πλεξούδες η 1500-1800 κεφάλια περίπου.
Η προετοιμασία του εδάφους πρέπει να γίνεται καλή, με 2-3 σκαψίματα και σπάσιμο των βώλων, ώστε το χώμα να τρίβεται εντελώς. Επίσης και ή λίπανσης πρέπει να είναι ή κατάλληλη.
Η κοπριά αποτελεί άριστο λίπασμα, σε ποσό 2-2.500 οκάδες στο στρέμμα, πρέπει όμως να είναι εντελώς χωνευμένη και να χρησιμοποιείται πολύ προ της φυτείας. Μαζί με συμπληρωματικά φωσφοροκαλιοΰχα χημ. λιπάσματα (0-12-6) δίδει πολύ καλλίτερα αποτελέσματα. Από τα σύνθετα χημ. λιπάσματα αξιοσύστατος είναι ό τύπος 4-10-10, σε ποσό 50-60 οκάδ. στο στρέμμα. Κατά προτίμηση χρησιμοποιούνται σκέτα, σε χώματα με οργανικές ουσίες η οπωσδήποτε σφικτά.
Η καλλιέργεια των σκόρδων με σπόρο, δεν είναι πρακτική, γιατί χρειάζονται δύο έτη για να δώσουν κεφάλια, δηλαδή, το πρώτο έτος θα παραχθούν μικρά βολβίδια, τα όποια θα ξαναφυτευτούν για ν' αποδώσουν το επόμενο έτος. Επίσης δε πολλαπλασιασμός αυτός, με σπόρο, δεν δίδει τις επιθυμητές ποικιλίες.
Σε όλες τις περιπτώσεις, τα σκόρδα, κατά την διάρκεια της βλαστήσεώς τους, πρέπει να βοτανίζονται και να σκαλίζονται 1-2 φορές, ιδίως στην αρχή, και να ποτίζονται εφ’ όσον μόνον υπάρχει μεγάλη ξηρασία. Όταν πλησιάζει ή ωρίμανση και αρχίσουν να κιτρινίζουν τα φύλλα, τότε δένονται στη κορυφή, είτε στρίβονται για να σταματήσει ή βλάστηση και να γίνουν τα κεφάλια χονδρότερα, ή ακόμη και για να επισπευτεί ή πρωιμότης των.
Η συγκομιδή αρχίζει κατά Μάιο-Ιούνιο αναλόγως των ποικιλιών και του τόπου. Πρέπει να γίνεται μετά την τέλεια αποξήρανση των φύλλων, αλλιώς όταν είναι πρόωρη, τα κεφάλια δεν διατηρούνται και σαπίζουν πολύ γρήγορα στην αποθήκη.
Τα σκόρδα αφού ξεριζωθούν με το χέρι η με λισγάρι, δένονται σε πλεξούδες ανά 50- 100 κεφάλια και αφήνονται μερικές ήμερες στον ήλιο για να χάσουν μέρος της υγρασίας τους. Κατόπιν αναρτώνται σε ξηρή και ευάερη αποθήκη μέχρις ότου διατεθούν. Μια καλή απόδοσης σκόρδων φθάνει 8-12 φορές μεγαλύτερη από το χρησιμοποιηθέν ποσό της φυτείας.

Ποικιλίες.
Οι κυριότερες ποικιλίες των σκόρδων, οι οποίες και συχνότερα συναντώνται στην καλλιέργεια είναι:
-Σκόρδα κοινά. Ταύτα κάνουν κεφάλια μέτρια στο μέγεθος με πολλές και σφικτές σκελίδες, συνήθως ο-λίγο κυρτές. Είναι ποικιλία ανθεκτική και μάλλον όψιμη.
-Σκόρδα ολόλευκα. Ταύτα γίνονται χονδρότερα των προηγουμένων και με σκελίδες ποιό σαρκώδεις. Οι εσωτερικές και εξωτερικές φλούδες είναι χαρακτηριστικώς κάτασπρες. Είναι ποικιλία εκλεκτή και πρώιμη
-Σκόρδα τεράστια. Τα κεφάλια αυτών αποκτούν τεράστιο όγκο (10—15 πόντους διάμετρο) με ολίγες σκελίδες, αλλά ή κάθε μία αντιστοιχεί μ' ένα ολόκληρο σκόρδο κοινό. Πρόκειται περί εξαιρετικής ποικιλίας, ελάχιστα όμως καλλιεργούμενης
-Σκόρδα στρογγυλά χονδρά. Ταύτα αποκτούν κεφάλια χονδρά και σχεδόν στρογγυλά , με σαρκώδεις σκελίδες ελάχιστα καυστικές .
-Σκόρδα σχιστά. Ταύτα χαρακτηρίζονται από τις σκελίδες όποιες είναι πολύ χαλαρές μεταξύ των η μάλλον όλως διόλου χωριστές. Είναι γλυκύτερα από τα άλλα σκόρδα και αποτελούν άλλο είδος

Ασθένειες. Οι συνηθέστερες αρρώστιες των σκόρδων είναι:
Η σκωρίαση
Παρουσιάζεται στα φύλλα σαν πολυάριθμα και πυκνά στίγματα σκουρόξανθα, τα όποια εμποδίζουν τη κανονική λειτουργία της βλαστήσεως. Προλαμβάνεται με 2-3 ψεκάσματα βορδιγαλείου πολτού (1 οκά θειικός χαλκός με 1 οκά ασβέστη σε 100 οκάδες νερό).




Η σήψης των βολβών
Είναι ένας μικρός μύκητας, ό όποιος ζει συνήθως ως σαπρόφυτο, αλλά κάποτε προσβάλλει τα σκόρδα και κρεμμύδια, όπου αναπτύσσεται σε παράσιτο. Παρουσιάζεται ως μαύρη μούχλα μεταξύ των λεπίων των βολβών. Ευνοείται σε πολύ υγρά εδάφη και εκεί πού γίνεται χρήσης φρέσκης κοπριάς. Για τα σκόρδα είναι επικίνδυνη αρρώστια. Θεραπευτικό μέσο δεν υπάρχει, παρά αποφυγή των αίτιων πού τη προκαλούν, είτε αλλαγή της καλλιέργειας για 3-4 χρόνια.

Από τα έντομα, οι σοβαρότεροι εχθροί είναι ό κρεμμυδοφάγος και ή μηλολόνθη, οι όποιοι προσβάλλουν τούς βολβούς. Καταπολεμούνται με άρσενικούχα δολώματα από αραβόσιτο ή πίτυρα, είτε με παγίδες.

Πηγή: Πρακτικός οδηγός του λαχανόκηπου-Παράρτημα «Γεωργικού δελτίου» μηνός Ιανουαρίου 1940
άπό